Lotte Jeppesen, Bodrum’u ilk gördüğü 1963 yılını şöyle anlatıyor: “O zamanlar kadınlar develerini sahilde suluyordu, kıyıda tek bir küçük otel vardı.” Karya satrabı Mausolos için MÖ 353–350 yıllarında yapılan Mausoleion öyle görkemliydi ki dünyanın bütün büyük anıt mezarları bugün onun adıyla, mozole diye anılıyor. Antik Yunanlar bu tür yapılara theamata, “görülmeye değer şeyler” derdi. Bilinen ilk listeyi MÖ 3. yüzyılda İskenderiye Kütüphanesi’nde çalışan şair ve bilgin Kyreneli Kallimakhos derledi; bu eser zamanla kayboldu. Bugüne kalan en eski liste, MÖ 2. yüzyılda Sidonlu Antipatros’un bir şiirinde duruyor: Babil’in surları ve asma bahçeleri, Olympia’daki Zeus heykeli, Rodos Heykeli, Mısır piramitleri, Efes’teki Artemis Tapınağı ve “Mausolos’un yüce mezarı”. Yedi, o çağda tamlığın sayısıydı; liste de yedi harika diye anıldı.
Mozolenin taşları, 15. ve 16. yüzyılda Saint Jean şövalyelerince Bodrum Kalesi’ne taşınmıştı. 1856–57’de İngiliz arkeolog Charles Newton kalıntıları bulmuş, heykellerini ve frizlerini British Museum’a götürmüştü. 1966’da Lotte’nin eşi Kristian Jeppesen, Danimarkalı ekibiyle alanı yeniden kazmaya başladı. On bir yıl süren çalışmada mozolenin terası, mezar odası ve antik merdivenler ortaya çıktı; Jeppesen’in çizdiği rekonstrüksiyon, anıtın bugün en çok kullanılan görünüşlerinden biri oldu.
Altmışıncı yıl, 9 Ekim’de Bodrum Ticaret Odası’nda, adını bu kentte doğan tarihin babasından alan Herodot 3. Yaş Akademisi’nin düzenlediği sempozyumla kutlandı. Herodot mozoleyi hiç görmedi; anıt, onun ölümünden bir yüzyıl kadar sonra yükseldi. Poul Pedersen, Birte Poulsen, Signe Isager, Jakob Munk Højte, Suat Ateşlier ve Bekir Özer; Mausoleion’dan antik yazıtlara, Tunç Çağı yerleşiminden Geç Antik Çağ kentine Halikarnassos’u anlattı. Danimarka’dan gelen heyette öğrenciler, genç araştırmacılar ve bu kazılarda yıllarını geçirmiş emekli bilim insanları yan yana oturuyordu. Yarımadadaki araştırmaları anlatan iki ciltlik yeni kitap da aynı gün okurla buluştu.
Ertesi gün, 10 Ekim Cumartesi, Tepecik Mahallesi’nde Mausoleion’un yanındaki 1205 Sokak, Kristian Jeppesen Sokağı oldu. Bodrum Belediye Meclisi bu kararı eylülde almıştı. Danimarkalı ekip, mimar Laçin Karaöz ve sokağın sakinleri, Türk ve Danimarka bayraklarıyla süslenmiş masalarla sokakta bir kutlama düzenledi. Yeni tabelanın önünde Jeppesen’in 90 yaşındaki eşi Lotte, kızları Kirsten ve Nina ile torunları vardı. Lotte Jeppesen, 2014’te yitirdiği eşinin bu sokağı “eğlenceli ve biraz tuhaf” bulacağını söyledi ve ekledi: “Bu proje hayatımızda çok büyük yer kapladı.”
Sokağa ad verme önerisi Danimarka Halikarnassos Projesi’nden Birte Poulsen ile Poul Pedersen’den geldi ve Bodrum Belediyesi ile birlikte hayata geçti. Lotte Jeppesen müjdeyi eylül başında Oğuz Alpözen’e yazdı: “Nina, Kirsten ve ben, Kristian’ın Bodrum’daki emeklerinin ve anısının bu şekilde yaşatılmasından dolayı son derece minnettarız.” Tören 17.30’da isim verilişiyle başladı; ardından Poul Pedersen, Birte Poulsen ve Laçin Karaöz, Jeppesen’in çalışmalarını ve Türk-Danimarka Halikarnassos Projesi’nin 60 yılını anlattı.
Törende Türkiye’nin ilk sualtı arkeoloğu Oğuz Alpözen de vardı. O yıllarda adı Bodrum Müzesi olan, kendi döneminde Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi adını alan müzeyi 27 yıl (1978–2005) yöneten ve kaleyi yaşayan bir müzeye dönüştüren Alpözen’in göğsünde, Jeppesen’in önerisiyle Danimarka Kraliçesi II. Margrethe’nin verdiği Dannebrog Şövalye Nişanı vardı; Alpözen bu şövalyeliği alan ilk Türk’tür. Alpözen, mozole alanının kamulaştırılmasını anlattı ve arazinin eski sahibi Hasib Konday ile ailesini andı. Lotte Jeppesen de Gülşen ve Oğuz Alpözen’e uzun yıllara dayanan dostlukları için teşekkür etti. Altmış yılın emeğinde Danimarkalı bilim insanlarının yanında Bodrumlu müzecilerin, mimarların ve kentin kendisinin de payı var; bu sokak hepsini birlikte hatırlatıyor.
Ertesi akşam Alpözenler, Jeppesen’in eşini, kızını, damadını ve torunlarını, Tülay ve Ali Uçarer’in de katıldığı sofrada evlerinde ağırladı. Bu dostluk kitap sayfalarına da geçti: Jeppesen 2000’de kitabını Alpözen’e ithaf etmişti. Jakob Munk Højte ile Poul Pedersen’in hazırladığı “The Zephyrion Peninsula in Halikarnassos” da Kristian Jeppesen’e ve kazı başkanı Alpözen’e ithaf edildi.
